Międzygórze. Mała Szwajcaria na Dolnym Śląsku.

Nie bez powodu mówi się o nim Mała Szwajcaria. Leżące blisko polsko - czeskiej granicy MIĘDZYGÓRZE zachwyca tyrolską zabudową drewnianych willi i chałup. To miejsce doskonałe zarówno na tygodniowy pobyt z rodziną, jak i bazę wypadową na górskie wędrówki w Masywie Śnieżnika.

Międzygórze to bez wątpienia jedna z większych atrakcji Ziemi Kłodzkiej (gmina Bystrzyca Kłodzka, woj. Dolnośląskie). Wioska malowniczo usytuowana u podnóża Śnieżnika, w dolinie potoków Wilczka i Bogoryja, w otoczeniu lasów bukowo - świerkowych, z centralną zabudową na poziomie 600 m n.p.m przykuwa uwagę przepiękną zabudową, rodem ze szwajcarskich kurortów.

Drewniane, rzeźbione domy z pięknymi krużgankami, balkonikami i balustradami tworzą niepowtarzalny, wręcz alpejski klimat tego miejsca. Cześć z nich została pięknie odrestaurowana, część popada w ruinę, czekając na swoje drugie życie. Ale nawet te pustostany mają swój urok.

Szczególne wrażenie robią dawne domy wczasowe "Gigant I" i "Gigant II". Na uwagę zasługują również: drewniany kościół św. Józefa Oblubieńca, dawny budynek poczty, drewniany kościółek parafialny z połowy XVIII wieku czy pensjonat „Alpejski Dwór".

Marianna – Dobra Pani

Szesnastowieczna wieś słynęła z wydobycia rudy żelaza. Gdy skończyły się jego złoża, zajęto się gospodarką leśną i tkactwem. Nowa era zaczęła się w latach 40. XIX wieku, kiedy do Międzygórza, które wtedy było leśną osadą o nazwie Wölfelsgrund przyjechała Marianna Orańska. Skąd holenderska królewna znalazła się na Dolnym Śląsku?

Po opanowaniu Niderlandów przez Napoleona, jej ojciec i zarazem ich król Wilhelm I Orański musiał uciekać z kraju. Na początku schronił się z rodziną w Berlinie. Tam też, w 1810 roku Marianna przyszła na świat. Wkrótce Orańscy przenieśli się na Dolny Śląsk, do Kamieńca Ząbkowickiego, gdzie postawiono dla nich wspaniałą rezydencję.

Po śmierci rodziców Marianna przejęła majątek skupiony wokół tzw. tzw. klucza strońskiego (okolic Stronia Śląskiego). Szybko zyskała sympatię mieszkańców, którzy docenili jej starania na rzecz rozwoju gospodarki i regionu. To dzięki niej powstały liczne drogi, huta szkła kryształowego, gospodarstwa rolne, nadleśnictwa, hodowla pstrąga czy kamieniołom marmuru. Mariannę nazywano „Dobrą Panią” co znalazło odzwierciedlenie w wielu nazwach miejscowych w okolicy Śnieżnika, jak np. Mariańskie Skały, Droga Marianny czy też Źródło Marianny. Po śmierci rodziców nie tylko przejęła ich majątek, ale go pomnożyła.

Sanatorium „Gigant” z 1882 roku przy ul. Sanatoryjnej 5 to największy drewniany budynek sanatoryjny w polskiej części Sudetów. Jego architektura i wielkość budzi podziw nawet gości z Szwajcarii i Austrii, którzy takie budowle mają u siebie w wielu miejscowościach.

W latach 60 XX wieku, a więc czasach słusznie minionych FWP posiadał w Międzygórzu aż siedem ośrodków czasowych („Czarodziejka”, „Gigant”, „Hanka”, „Krokus”, „Mimoza”, „Opolanka” i "Słowik"). Oprócz 800 pokojów wczasowicze mieli do dyspozycji klub kawiarnię "Sarenka", kino a także pływalnię.

Kościół św. Józefa Oblubieńca z połowy XVIII w. Warto zajść do środka. Jest okazja pomodlić się w niezwykle wyjątkowym miejscu. Ołtarz główny z obrazem św. Józefa i małego Jezusa w retabulum w kształcie bukietu liści powstał w 1740 roku, z kolei ołtarz boczny Matki Boskiej z Dzieciątkiem z barokową mensą pochodzi z drugiej połowy XIX w. Jest też drewniana ambona z malowidłami ewangelistów i barokowym baldachimem, w którego zwieńczeniu ujrzymy tablice z 10 przykazaniami.

Ale to nie jedyne perełki Międzygórza. Warto zobaczyć również inne zarówno odrestaurowane jak i niszczejące dziś zabytkowe wille i chałupy.

Drewniane domy to nie jedyna atrakcja Międzygórza. Koniecznie musicie przespacerować się do Wodospadu Wilczki, drugiego co do wielkości wodospadu w Sudetach (22 metry). Prowadzą do niego zmodernizowane ścieżki ze schodkami , przy których znajdują się tarasy widokowe. Nad samym wodospadem postawiono stylowy most a całość wieńczy nowoczesne oświetlenie.

Niedaleko wodospadu, na zboczu góry Iglicznej (ok. 780 m n.p.m.) czeka na najmłodszych nie lada gratka - Ogród Bajek.  Spotkacie tu postacie z baśni i legend, wykute w drewnie przez lokalnych artystów. Ogród założył tuż po I wojnie światowej Izydor Kriesten, pracownik leśny. Swoje dzieła tworzył z darów lasu: szyszek, kory czy korzeni. I to był jego hołd duchom lasu i podziękowania za jego dobrodziejstwa. Większość z jego dzieł została zniszczona lub rozkradziona. Ale powstały nowe, zarówno z tych starszych jak i nowszych bajek, zarówno Czerwonego Kapturka, Koziołka Matołka, Baba Jagę, Jasia i Małgosię, Królewnę Śnieżki z krasnalami, Sierotkę Marysię, Smoka Wawelskiego jak i Bolka i Lolka, Shreka czy Smerfy z Gargamelem. Ogród jest czynny w godz.10.00 – 18.00 (od maja do września) oraz 10.00 – 16.00 (od października do kwietnia) . Bilety 20 zł (normalny) i 17 zł (ulgowy). Dzieci do lat 2 – bezpłatnie.

Zdobywcy Korony Gór Sudetów zatrzymują się w Międzygórzu, aby wejść na Śnieżnik. To najwyższy szczyt Masywu Śnieżnika i zarazem 17. co do wysokości w całych Sudetach (1425 m n.p.m.).

Szlaki, które prowadzą na Śnieżnik:

- pod Smrekowcem i Mariańskimi Skałami ( szlak niebieski, następnie zielony ) - 3 godz. 30 minut; powrót; 2 godz. 30 minut;

- zboczem Średniaka ( 1210 m n.p.m.) szlak czerwony, następnie zielony - 3 godz. powrót 2 godz. 30 minut.

- przez Jawor ( 830 m n.p.m. ) i Mały Śnieżnik (1337 m n.p.m. ) szlak żółty, następnie niebieski lub zielony - 4 godz 30 min.; powrót 4 godz.

- przez Smrekowiec ( 1123 m n.p.m. ) szlak zielony - 3 godz. 45 minut; powrót 3 godz.30 min. (dane wedle PTTK Międzygórze)

Większość turystów rusza na szczyt z parkingu "Pod Skocznią", czerwonym szlakiem (najpierw szeroka droga, potem górska, zacieniona, dzięki czemu Śnieżnik przyjemnie jest zdobywać w upalne dni. Po blisko 3 godzinach wędrówki dojdziemy do schroniska na Hali pod Śnieżnikiem, jemy kanapkę, popijamy kawką i ruszamy dalej - zielonym szlakiem. Pierwsze schronisko na Śnieżniku wybudowano w 1871 roku na zlecenie księżnej Marianny. Obecnie to schronisko PTTK „Na Śnieżniku”.

Na górze czeka na nas wieża widokowa. Śnieżnik to góra graniczna, więc i Czesi mieli swoje schronisko. Po I wojnie światowej Liechtensteinowa Chata, bo tak się nazywało była miejscem spotkań niemieckiej bohemy artystycznej. Po schronisku została sterta kamieni, za to zachowała się kamienna słynna rzeźba słonika - ustawiona w 1932 roku przez czeskich artystów z grupy Jescher. Jeden z artystów zauważył, że kichanie słonia brzmi "ješ" czyli „jesz”. I tak to powiązano dźwięk z nazwą grupy i zwierzęciem a słoń stał się symbolem artystów.

Z Międzygórza możemy wyprawić się jednym z trzech szlaków na górę Igliczną (845 m n.p.m.), gdzie tuż poniżej szczytu znajduje się Sanktuarium Marii Śnieżnej. Z jego wzgórza roztacza się piękny widok na Masyw Śnieżnika i całą okolicę. Przebiegają tędy Główny Szlak Sudecki oraz Dolnośląski Szlak Świętego Jakuba.

Szlakiem Marianny Orańskiej

Jeśli ktoś zamierza w tym rejonie Dolnego Śląska pobuszować dłużej, to polecam udać się na wędrówkę śladem miejsc, związanych z działalnością i życiem królewny (pałace, dworki, szpitale, kościoły, drogi itd.). Poniżej miejsca tworzące ów Szlak:

👉 Ząbkowice Śląskie (Przytułki dla biednych, ząbkowicki szpital, Droga Marianny z Ząbkowic Śląskich do Starego Města)

👉 Kamieniec Ząbkowicki (Pozostawiła po sobie pałac ponad budynkami dawnego opactwa, wybudowany w latach 1838-1873, ewangelicki kościół p.w. Trójcy Świętej z 1885 r. zwany „Czerwonym Kościółkiem” oraz Domek Myśliwski wybudowany przy drodze z Kamieńca Ząbkowickiego do Złotego Stoku)

👉 Złoty Stok (przytułek, „źródełko Marianny”, piece wapiennicze)

po stronie czeskiej:

👉 Bílá Voda (pałacyk myśliwski, Pałac Kamieniecki, park w stylu angielskim)

👉 Javorník (tablica i sięgacz, kościół w Jeseniku) – Travna–Lutynia (przejście graniczne)

po polskiej:

👉 Lądek Zdrój (Hala Spacerowa, obelisk Marianny, Źródło Marianny) – Stronie Śląskie (Huta Szkła Kryształowego „Violetta”, Gimnazjum im. Marianny Orańskiej, Budynek Urzędu Miejskiego, Herb Marianny na budynku przy ul. Kościuszki 60, Kapliczka i nagrobek rodziny von Losky przy kościele, rezydencja rodziny von Losky)

po czeskiej:

👉 Staré Město (Droga Marianny, kościół)

👉 Králíky (rzeźby, główny plac)'

po polskiej:

👉 Międzylesie (Droga do Boboszowa i Międzygórza)

👉 Międzygórze (Mostek nad Wodospadem Wilczki, Obelisk Królewny Marianny Orańskiej, Ośrodek „Leśniczówka” - dworek myśliwski Marianny Orańskiej z 1858 r.)

Idzików–Sienna (droga)

👉 Kletno–Stara Morawa (Wapiennik „Łaskawy Kamień” według projektu Karla Friedricha Schinkla

👉 Stronie Śląskie (Złoże marmuru Biała Marianna)

👉 Lądek Zdrój–Złoty Stok (Droga Marianny - Droga wojewódzka nr 391, Leśniczówka na polanie Biała Góra)

Odwiedzając te wszystkie miejsca, poznacie nie tylko kawał historii i piękno Dolnego Śląska, ale też zdobędzie Regionalną Odznakę Krajoznawczą Królewny Marianny Orańskiej.

Po takiej wędrówce dobrze zjecie w restauracji "Dom nad wodospadem", w pobliżu wodospadu "Wilczki". Zarówno standardowe dania typy schabowy z kapustą i ziemniakami jak i oryginalnego pstrąga kłodzkiego czy sałatkę z kozim serem i kandyzowaną gruszką. Ceny standardowe jak na gastronomię w turystycznych miejscach Dolnego Śląska a i kuchnia smaczna. Na przeciwko lokalu znajdziecie spory parking.